Rozmawialiśmy o śmierci z perspektywy dzieci

We wtorek, 24 lutego 2026 roku, w Baszcie (Dom Technika) przy ul. Korczaka 8 w Lęborku odbyło się kolejne Lęborskie Spotkanie z Nauką. Gościnią wieczoru była dr Aleksandra Kurowska-Susdorf z Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni – socjolożka, badaczka kultury pamięci, autorka publikacji o oswajaniu śmierci, związana z Instytutem Dobrej Śmierci.

W pierwszej części spotkania dr Kurowska-Susdorf wyjaśniła, jak dzieci w różnym wieku rozumieją śmierć i jak przeżywają żałobę. Zwróciła uwagę na język, którym warto rozmawiać z dziećmi – prosty, prawdziwy i dostosowany do wieku – oraz na to, jak nazywać emocje i tworzyć bezpieczną przestrzeń do pytań. Podkreśliła, że eufemizmy mogą wprowadzać w błąd, a szczerość i uważność dorosłych budują poczucie bezpieczeństwa.

Druga część poświęcona była wątkom kultury kaszubskiej: symbolom, opowieściom i rytuałom, które mogą wspierać dzieci w sytuacji straty. Prowadząca pokazała, jak zakorzenienie w lokalnych zwyczajach, rodzinnych opowieściach i rytuałach pamięci pomaga porządkować doświadczenia i „oswajać” to, co trudne.

Atmosfera spotkania była uważna i ciepła. Uczestnicy – rodzice, nauczyciele, edukatorzy i osoby pracujące z dziećmi – dzielili się pytaniami i własnymi historiami. W części dyskusyjnej padło wiele praktycznych pytań: jak rozpocząć rozmowę po śmierci bliskiej osoby, jak reagować na lęk i złość dziecka, co mówić w szkole i w domu, jak włączać symbole i rytuały, by wspierać żałobę, a nie ją przyspieszać.

Efektem spotkania było zebranie konkretnych wskazówek do codziennej praktyki:
– jak odpowiadać na dziecięce pytania „dlaczego?” i „gdzie teraz jest…?”,
– jak unikać mylących sformułowań i budować język adekwatny do wieku,
– jak wykorzystywać opowieści rodzinne, zdjęcia, drobne rytuały pamięci i elementy kaszubskiej tradycji, by dawać oparcie,
– jak dbać o własne emocje dorosłego, by móc towarzyszyć dziecku.

Uczestnicy wychodzili z poczuciem sprawczości i zestawem prostych narzędzi do rozmowy z dziećmi o sprawach ostatecznych, a także zainspirowani polecanymi lekturami i materiałami edukacyjnymi.

Dziękujemy dr Aleksandrze Kurowskiej-Susdorf za merytoryczne i czułe wprowadzenie w temat, a także partnerom wydarzenia: Powiatowi Lęborskiemu, Stowarzyszeniu Na 102 oraz e‑Lębork :: Miasto w sieci. Spotkanie przyniosło dużo refleksji i uważności – dokładnie tego, czego potrzebujemy, by mądrze towarzyszyć dzieciom w doświadczeniu straty.

image to the post